Inicjatywa lokalna stanowi formę współpracy samorządu z mieszkańcami, która służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb lokalnej społeczności oraz poprawie warunków ich życia. Z wnioskiem o przedsięwzięcie może wystąpić co najmniej dwóch mieszkańców bezpośrednio lub za pośrednictwem organizacji pozarządowych. Do zgłoszenia trzeba dołączyć listę pełnoletnich mieszkańców popierających inicjatywę oraz zgodę na dysponowanie terenem, na którym ma być realizowane zadanie.
Zgodnie z przyjętymi zasadami, wkład finansowy Miasta nie może przekroczyć 85 procent całkowitych kosztów inwestycji. Pozostała część musi zostać zabezpieczona przez wnioskodawców w formie świadczeń pieniężnych, rzeczowych lub pracy społecznej. Ponadto koszty osobowe nie mogą przekroczyć 20 procent kwoty wnioskowanej z budżetu gminy, z wyjątkiem honorariów artystów w dziedzinie kultury.
Wnioski podlegają ocenie formalnej oraz merytorycznej przez powołaną przez Prezydenta Miasta komisję ds. inicjatyw lokalnych. Pod uwagę brane są m.in. celowość inicjatywy, stopień przygotowania zadania, formy udziału mieszkańców, skala oddziaływania oraz liczba osób popierających projekt. Jak wynika z przepisów uchwały, realizacja zadania nie może rozpocząć się wcześniej niż po upływie 60 dni od zakończenia danego naboru. Wnioski złożone po 1 września mogą być realizowane w kolejnym roku kalendarzowym pod warunkiem zabezpieczenia środków w budżecie miasta.